Kalendarium

 1910 – początek działalności klubu wiąże się z inicjatywą naczelnika "Sokoła" Adama Biedy. Rok później w formalnych wyborach funkcję prezesa otrzymał i sprawował przez cztery lata Józef Damse (jego brat Stanisław był zawodnikiem Czarnych Lwów). Trenowało się wówczas na "Jordanówce", a grywało na Błoniach przy obecnej ul. 11 Listopada. Rola sędziego przypadała najczęściej Władysławowi Giercuszkiewiczowi.

1911 – Rada Miejska wyasygnowała na rzecz klubu 300 koron.

1912  – uchwalono statut klubowy, w którym czytamy m.in.: „Klub ma na celu fizyczny rozwój młodzieży sądeckiej przez uprawianie i popieranie wśród niej o ile to możliwe wszelkich sportów i zabaw ruchowych, jako to i gry w piłkę nożną, jazdę na rowerze, wioślarstwo, lekkiejatletyki, jazdy na saneczkach, łyżwach, nartach itp.”

1914–1918 – przerwa spowodowana wojną, zawodnicy i działacze trafili do Legionów i c.k. armii austro–węgierskiej.

sierpień 1921 – reaktywowanie klubu po wojennej przerwie, pod patronatem Związku Zawodowego Kolejarzy.

1924 – klub zrzeszał już 230 członków w sekcjach: piłkarskiej, narciarskiej, ciężkoatletycznej, bokserskiej i gier sportowych. Głównym promotorem organizacyjnym był wtedy Jan Popardowski, budowniczy stadionu przy ul. Sienkiewicza, obok Domu Robotniczego, z kasą biletową i rozbieralnią w obecnej piekarni PSS. Prym w drużynie piłkarskiej wiodą zawodnicy: Uczkiewicz, Kopac

z, Młyniec, Kącik, Wodecki, Mitusiński.

1927 – powstają sekcje kolarska i lekkiej atletyki.

1928–1932 – po utracie własnego boiska zawieszono działalność.

1933 – świeżego impetu nadaje klubowi naczelnik stacji Franciszek Krupski. Nowe boisko urządzono za Warsztatami Kolejowymi, gdzie zainstalowano megafony nadające muzyką i informacje. W zarządzie

klubu w latach 30. działali, obok prezesa Krupskiego, m. in.: Marian Rzymek, Marian Stępniowski, Marian Kler, Mieczysław Uczkiewicz, Franciszek Gunia oraz członkowie zarządu Emil Hyży, Kazimierz Nekwapil, Stanisław Tracz, Alojzy Sulisz, Klemens Jaszkaniec, Adolf Zyzda, Józef Rańda, Władysław Nosal, Bronisław Jurkowski. Trener Artur Goetz. Kapitanami drużyn piłkarskich byli: pierwszej – Grządzielewski, drugiej – Adam Ziaja.

1933 – oddano do użytku salę gimnastyczną (służy do dziś) przy ul. Kolejowej nad Łazienkami Kolejowymi. Oficjalna nazwa klubu: Kolejowy Klub Przysposobienia Wojskowego Sandecja.

1934 w „Nowinach Podhalańskich” działacze sądeccy stawiają zarzuty władzom związku piłkarskiego w artykule „Macosze traktowanie prowincji przez KOZPN”. W „rewanżu” KOZPN unieważnił zwycięski (2: 1) mecz ligowy Sandecji z Metalem Tarnów. Sądeczanie się bronili: „...zarzuty Metalu wyssane są z palca jak np., że ktoś od tyłu zza bramki rzucił kamień w bramkarza i trafił go w...czoło, czego nikt z kilkuset ludzi nie widział, a najparadniejszy jest zarzut, że piłkarzy prowadzono przez teren warsztatów, co się przecież praktykuje dla skrócenia drogi”.

1934–1939 – piłkarze występowali w klasie A i B (byli mistrzami). Rywalizowali m.in. z KS Mościce, KSZO Ostrowiec, WKS Kielce, Azotanią Jaworzno, Związkiem Strzeleckim Chełmek

oraz klubami krakowskimi – Dąbskim, Legią, Kablem, Łagiewianką. Przed meczem z Makkabi w 1935 uruchomiono zegar boiskowy podarowany przez szwajcarską firmę ”Omega”. Sukcesy ponadlokalne odnosili lekkoatleci, siatkarki, pingpongiści, bokserzy (Olejniczak sięga po tytuł mistrza Krakowa). Julian Zubek reprezentuje Polskę na międzynarodowych zawodach w Finlandii oraz Armię Polską na zawodach narciarskich małej Ententy. Irena Lipińska w Mistrzostwach Polski Koleja

rzy zdobywa brązowy medal w biegu na 6 km. Równolegle z działalnością sportową prowadzone są w salach klubowe odczyty i zajęcia kulturalno–rozrywkowe organizowane przez Stefanię Jaszkaniec i Edwarda Kiełtykę.

1939–1945 – zawodnicy Sandecji zamienili koszulki sportowe na żołnierskie mundury. Julian Zubek "Tatar", piłkarz, narciarz, lekkoatleta, został dowódcą największego oddziału AK na Sądecczyźnie. Na szlaki kurierskie wyruszyli: Klemens Gucwa (świetny sprinter i skoczek), Leopold Kwiatkowski, Jan Freisler i Roman Stramka. W konspiracji udziela się Józefa Stefaniszyn i Jadwiga Stramka–Wolanin. W pierwszych dniach wojny zginął gospodarz klubu Władysław Przybyłowicz i lekkoatleta Tadeusz Stefaniszyn. W lesie w Rdziostowie Niemcy rozstrzelali świetnego bramkarza Adama Świerzba, w Dąbrówce Jana Jarosza (prezesa Podhalańskiego Okręgu Piłki Nożnej) i Władysława Olchawę.

1945 – wznowiono działalność już w marcu. W historycznym zebraniu działaczy w mieszkaniu Klemensa Jaszkańca brali udział m.in.: Bronisław Jurkowski, Mieczysław Uczkiewicz, Władysław Nosal, Stanisław Pattak i Adolf Zyzda. Za pierwszoplanowe zadanie wiosną uznano pilną odbudowę boiska

szkolnego przy ul. Morawskiego. 15 kwietnia w pierwszym meczu KS OMTUR Sandecja pokonał RKS Świt 2:1. Sprzedaż biletów przyniosła wówczas 2333 zł dochodu. W ty

m meczu barw Sandecji bronili: Stanisław Wnękowski, K. Zubek, Jan Zengel, Micor, Wacław Sarna, Stanisław Witowski, Marian Skrabski, E. Wasylkiewicz, Marian Marchacz oraz Zdzisław Konieczny i Tadeusz Konieczny.

30 maja 1946 – Sandecja przegrywa z Cracovią 0:17 (!). Dokładnie taki rezultat był potrzebny Cracovii, by awansować do tworzonej ligi państwowej.

1947 – poszczególnymi sekcjami kierują: lekkoatletyczną  Leon Drohobycki, szczypiorniaka Stanisław Tomaniewski, pływacką i tenisa stołowego  Eugeniusz Iwański, tenisową  Zbigniew Nowakowski, bokserską  Jan Sobiś, hokejową  Stefan Krajewski. Na zajęcia piłkarskie ściągnięto do Nowego Sącza Wacława Kuchara.

1952 – zapis z „Echa Krakowa”: „Kibice Sandecji wynajęli 13 samochodów ciężarowych i pojechali do Okocimia, by dopingować swą drużynę”.

1957 – Sandecja przestaje być kołem sportowym sądeckiego oddziału ZZK i zostaje samodzielnym stowarzyszeniem z osobowością prawną od 23 marca. Od tej pory wydatnej pomocy finansowej i organizacyjnej, np. zatrudniając zawodników, udzielał klubowi zakład opiekuńczy – ZNTK. Klub nosi oficjalną nazwę Kolejowego (a potem Komunikacyjnego) Klubu Sportowego.

28 lipca 1960 – zmarł w wieku 28 lat znany piłkarz Sandecji Zbigniew Opoka (grał wcześniej w Cracovii i Wiśle).

1962 – lekkoatleci walczą o awans do II ligi.

1963 – siatkarki w Malborku zdobywają tytuł mistrzyń

Polski Federacji Sportowej „Kolejarz”.

6 kwietnia 1966 – ciężkiej kontuzji na boisku w Krzeszowicach doznaje Wiesław Spiegel

1966 – Sandecja po raz pierwszy awansuje do III ligi (drużynę prowadził trener Wiesław Stawiarz).

1967 – siatkarki zostają mistrzyniami ligi wojewódzkiej.

1 maja 1970 – na oficjalne otwarcie obiektu przy ul. Kilińskiego rozegrano mecz Polska – Węgry 2–3 (1–2) w kategorii juniorów starszych. Bramki dla naszych barw zdobyli: Kazimierz Kmiecik (Wisła Krak) i Jerzy Zawiślan głową (wychowanek Sandecji, przechodzący właśnie do Cracovii – był to jego debiut w reprezentacji). Oprócz nich grali m.in. Mirosław Bulzacki, Zbigniew Płaszewski, Jerzy Kraska, Jerzy Ostalczyk. Widzów ok. 10 tys.

Projektantem stadionu był arch. Wojciech Szczygieł, koszt budowy 6 mln zł, w tym połowę stanowiła wartość czynu społecznego, pierwszą ofiarodawczynią datku pieniężnego (500 zł) była Zofia Kimner.

1974 – Jerzy Krzysztoń zostaje arcymistrzem w szachowej grze korespondencyjnej ICCF7.

1975 – Piotr Janisz zostaje wybrany najlepszym piłkarzem Ziemi Sądeckiej w plebiscycie „Dziennika Polskiego” i KKFiT. Rok wcześniej ten laur przypadł Jarosławowi Migaczowi.

10 lipca 1978, stadion Sandecji – turniej półfinałowy o mistrzostwo Polski juniorów. Wystąpiły zespoły Gwardii Warszawa, Widzewa Łódź, Staru Starachowice i Sandecji. Gospodarze zajęli II miejsce i zagrali później ze Śląskiem Wrocław o brązowy medal. W finałach juniorzy wywalczyli IV miejsce w mistrzostwach Polski. W zespole występowali m.in.: Piotr Niezgodzki, bracia Marek i Krzysztof Ziemnikowie, Roman Orlof, Witold Witowski, Józef Piasecki.

1978–1980 – Sandecja zdobywa Puchar Polski na szczeblu okręgowym.

1980 – podczas obchodów 70–lecia ZNTK ufundowały klubowi sztandar, a Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski odznaczono zasłużonego piłkarza Michała Iwańskiego.

1982 – powrót, po rocznym pobycie w lidze międzywojewódzkiej, piłkarzy do III ligi. Przebieg rozgrywek 1981/1982 był pasjonujący. Pierwsze zwycięstwo Sandecja odniosła dopiero w szóstym meczu, a mimo to wspaniale finiszując na wiosnę pod wodzą trenera Wacława Stawarza zapewniła sobie awans. Najlepszymi graczami tego sezonu byli: Tadeusz Kantor, Józef Gargula, Zenon Szafraniec, Zbigniew Gruszczyński i Zdzisław Świerad.

1982–1983, 1985 – Sandecja zdobywa Puchar Polski na szczeblu okręgowym.

1983 – Sandecja zajmuje III miejsce w rozgrywkach III ligi. W jednym z ostatnich meczów gromi Zelmer Rzeszów 7–1 (4 bramki strzelił junior Janusz Cisowski).

15 marca 1986 – w plebiscycie "Głosu ZNTK" na jedenastkę powojennego 40–lecia Sandecji czytelnicy wybrali następujących piłkarzy: Wiesław Spiegel, Zygmunt Śledź, Adam Ziółkowski, Tadeusz Bednarek, Wacław Grądziel, Roman Hływa, Stanisław Chwastowicz, Tadeusz Konieczny, Zygmunt Żabecki, Zdzisław Czarnik, Stanisław Bucki.

Jedenastka nr 2: Michał Królikowski, Zenon Szafraniec, Janusz Pyra, Franciszek Tymbarski, Bronisław Bartkowski, Zbigniew Gruszczyński, Jarosław Migacz, Piotr Janisz, Kazimierz Kaim, Jerzy Zawiślan, Zenon Mandryk.

Jedenastka nr 3: Marian Repel, Tadeusz Wrona, Wojciech Ślęzak, Włodzimierz Flakowicz, Andrzej Czerwiński, Bogdan Obaryanyk, Henryk Urasiński, Witold Witowski, Mieczysław Gwiżdż, Bogusław Szczecina, Zdzisław Świerad.

26 kwietnia 1986  – derby sądeckie w III lidze: Sandecja – Start 5:0 (bramki zdobyli: Drożdż, Chlebek, Głuch i Pacholik  2).

czerwiec 1986 – Sandecja wywalcza awans, wyprzedzając w rozgrywkach III ligi małopolskiej Stal Rzeszów i Cracovię i występuje w II lidze w sezonie 1986/1987.

sierpień 1986 – w plebiscycie "Głosu ZNTK" za najlepszego piłkarza uznano Tadeusza Kantora (bramkarza).

1986/1987 – pierwszy awans do II ligi wywalczyła ekipa: Trener – Janusz Iżyński, II trener – Wiesław Spiegel, prezes klubu – Jan Gawlik, kierownik drużyny – Bogusław Rębilas, lekarz – dr Stefan Zdeb. W pierwszej, inauguracyjnej kolejce II ligi w sezonie 1986/87 Sandecja w obecności blisko ośmiu tysięcy ludzi pokonała Broń Radom 3–1 i objęła prowadzenie w tabeli. Ten mecz (sędziowany przez J. Karakuszkę) był wielkim wydarzeniem w N. Sączu. Ostatecznie jednak Sandecja zajęła w rozgrywkach II ligi ostatnie, 16 miejsce, uzyskując w 30 meczach 10 pkt. (stosunek bramek 19–52) i powróciła do III ligi.

1987 – młodzicy (trampkarze starsi) zwyciężyli w lidze okręgowej z imponującym dorobkiem: 40 punktów w 22 spotkaniach i stosunkiem bramek 95–12. Prym w tej obiecującej drużynie wiedli Grzegorz Kuźma, Tadeusz Wcześny i Sławomir Olszewski.

1987 – latem zmarł w wieku zaledwie 37 lat trener Janusz Iżyński, który doprowadził drużynę piłkarską Sandecji po raz pierwszy do awansu do II ligi. Po pracy w Nowym Sączu miał zostać trenerem najmłodszej reprezentacji Polski juniorów.

 29 marca 1989 – stadion Sandecji: Polska – Czechosłowacja 1–1 (0–1) w kategorii juniorów młodszych. Był to mecz towarzyski. Polaków prowadził trener Wiktor Stasiuk. Wystąpili dwaj zawodnicy Sandecji: bramkarz Sławomir Olszewski (debiut) i napastnik Rafał Liber (debiutował dwa dni wcześniej w Gorlicach, również w meczu z Czechosłowacją 1–1).

1989 – Siatkarki zwyciężają w III lidze. Autorami sukcesu są: trenerka Małgorzata Wańczyk i kierownik Adam Ciołkosz. Drużynę tworzyły: Alina Włodarczyk. Edyta Jarzębiak, Anna Wójs, Marta Salamon, Anna Chrupek, Marta Szczepaniak, Agnieszka Laciuga, Joanna Kmak i Jolanta Król.

1991/92 – ponowne występy piłkarzy w II lidze. Awans Sandecja wywalczyła po zdobyciu tytułu wicemistrza małopolskiej III ligi. Trener – Stanisław Zapalski, II trener – Tadeusz Kantor, prezes klubu – Marek Cebula, kier. drużyny Witold Wąsik. Awans wywalczyli: Artur Sejud, Sławomir Olszewski, Janusz Nosal, Krzysztof Krok, Stefan Varga (Słowak), Andrzej Dorula, Krzysztof Szczepański, Tomasz Szczepański, Grzegorz Talar, Maciej Sowiński, Kazimierz Pietrzak, Maciej Micor, Rafał Liber, Marek Brotoj, Jakub Pacholik, Krzysztof Orzeł, Czesław Głuch. Grając ponownie w II lidze w sezonie 1991/92 Sandecja zajęła przedostatnie, 17 miejsce (wyprzedzając tylko Cracovię): w 34 meczach zdobyła 19 pkt. (stosunek bramek: 27–54) i spadła do III ligi. Po raz pierwszy w Sandecji zagrali obcokrajowcy zza Buga: Ukraińcy – Władymir Puszkarenko i Igor Kozełko (transfer kosztował 2 tys. rubli). Wcześniej duże zasługi przy awansie do II ligi położył Słowak Stefan Varga.

1994 – transfery do II–ligowego Okocimskiego Brzesko: na rok wypożyczono Krzysztofa Orła za 100 mln zł i definitywnie przekazano Tomasza Szczepańskiego za 400 mln zł.

1997 – Sandecja zdobywa PP na szczeblu okręgowym po zwycięstwie nad Multi–Vitą 3–1

1998 – IV miejsce Sandecji w mistrzostwach Polski juniorów młodszych (ur. po 1 stycznia 1981) rozgrywanych w ramach IV OSM we Wrocławiu.

27 czerwca 1999 – Sandecja otrzymuje status Miejskiego Klubu Sportowego. Podczas zjazdu Złotą Honorową Odznakę PZPN otrzymali: zasłużony szkoleniowiec Wiesław Spiegel i wiceprezes ds. sportowych Jerzy Leszczyński, Srebrną – Kazimierz Sas (prezes w latach 1992–99), trener I drużyny seniorów Bogusław Szczecina i oddany od lat klubowi, wiceprezes zarządu ZNTK SA Stanisław Dobosz.

2000/2001 – zarząd klubu tworzą: Józef Kantor – prezes, wiceprezesi – Tadeusz Borek, Jan Ciesielka, Ryszard Nowak, członek Maciej Pałac; Komisja Rewizyjna: Jerzy Piechowicz (przewodniczący), Krzysztof Łukasik, dyrektor klubu Marek Kasieczka.

2004 – Wychowanek Sandecji Maciej Korzym, występuje w młodzieżowej reprezentacji Polski oraz w I–ligowych klubach: Legii Warszawa i Odrze Wodzisław.

2005 – Zawodnik Sandecji, Dawid Janczyk zostaje etatowym napastnikiem warszawskiej Legii, występuje w Pucharze UEFA.

2006 – po rezygnacji prezesa Kazimierza Sasa i następnie duetu Wiesław Leśniak – Marek Świerczewski, przez kilka miesięcy kuratorem klubu był Marek Banaś, a następnie prezesem Ryszard Kontewicz. W klubie źle się dzieje, narasta zadłużenie i marazm organizacyjny.

2008 – silne wsparcie ze strony władz miasta wyprowadza klub z kryzysu.

2009 – w przededniu stulecia klubu piłkarze awansowali do I ligi! Awans wywalczyła drużyna prowadzona przez trenera Roberta Moskala zajmując II miejsce w III lidze (za KSZO Ostrowiec). Historyczny sukces sądeczanie zapewnili sobie w ostatnim pojedynku, niczym w filmie Hitchcocka, na wyjeździe w Piotrkowie Trybunalskim, pokonując tamtejszą Concordię 5–3.

2009/2010 – W czerwcu opiekę nad nową ekipą, skrojoną m.in. z b. zawodników Kmity Zabierzów, w rozgrywkach pierwszoligowych objął trener Dariusz Wojtowicz. W inauguracyjnym meczu 2 sierpnia 2009 r. sądeczanie zremisowali z Podbeskidziem Bielsko Biała 1–1. Sandecji przychodzi teraz zmierzyć się z takimi renomowanymi rywalami jak Górnik Zabrze, Pogoń Szczecin, Widzew Łódź, Warta Poznań i Flota Świnoujście, GKS Katowice. Sądeczanie walczą w rozgrywkach ze zmiennym szczęściem, w siebie wygrywają (20 września 2009 r. pokonali ŁKS 4–1) i remisują, gorzej wypadają na wyjazdach. Kierownictwo klubu, zawodnicy, sympatycy z optymizmem patrzą jednak w przyszłość. O Sandecji będzie jeszcze głośno w całej Polsce…

Oprac. J. Leśniak